Wojsławice. Uroczystości 75. rocznicy pacyfikacji wsi Huta z uwagi na pandemię miały symboliczny charakter

Jolanta Masiewicz/Juliusz Stachira
W 75 rocznicę pacyfikacji i spalenia wsi Huta przedstawiciele władz gminy Wojsławice, rodziny pomordowanych i mieszkańcy złożyli wiązanki przy pomniku upamiętniającym te wydarzenia. Ze względu na ograniczenia związane z pandemią koronawirusa uroczystości miały skromny, symboliczny charakter.

Huta to wieś w gminie Wojsławice w powiecie chełmskim. 75 lat temu, 11 czerwca oddział NKWD spalił tu 86 zagród i rozstrzelał 5 mężczyzn, mieszkańców miejscowości. Ta tragedia i mord w Wierzchowinach w gminie Siennica Różana mają wspólny wątek. Jest nim osoba mjr Mieczysława Pazderskiego ps. Szary dowódcy oddziału NSZ do zadań specjalnych.

„Szary” z 300 osobowym oddziałem i wozami taborowymi po opuszczeniu Wierzchowin przez Putnowice, w nocy, 7 czerwca 1945 roku dotarł do wsi Huta w gminie Wojsławice. Przybysze przedstawili się, że są wojskiem i pobyt rozpoczęli, jak na wojsko przystało, od szukania kwater. „Szary” zatrzymał się u Michała Łatki, rolnika z Huty. Tu też rozlokował się jego sztab. Żołnierze byli uprzejmi dla miejscowej ludności. Biednym rozdawali żywność i odzież. Kobieta z sąsiedniej wioski poskarżyła się „Szaremu”, że radzieccy żołnierze skonfiskowali jej jedynego konia z gospodarstwa. Dostała konia za darmo. Inna dostała krowę.

Ludność jednak obawiała się późniejszych represji. Wysłali delegację z petycją, żeby dowódca jak najszybciej wyszedł z wojskiem z wioski. Delegacja składała się z miejscowych gospodarzy: Michała Sitarza, Michała Łatki, Zenona Sitarza i Tadeusza Pisuka. „Szary” uspokoił ich, że pod jego opieką i jego oddziału są bezpieczni.

Około 6 rano, 10 czerwca 1945 roku wieś zaatakował oddział NKWD. Zginął „Szary” trafiony w głowę i 11 jego żołnierzy. Reszta oddziału wycofała się w kierunku Turowca. Na drugi dzień, 11 czerwca , funkcjonariusze NKWD i UB spalili 86 gospodarstw i zabili 5 niewinnych mężczyzn wybranych według własnego uznania.

Żołnierze NSZ w Hucie spodziewali się ataku i przygotowywali się do obrony. Próbowali odpierać ataki i przez jakiś czas wytrzymywali natarcie. „Kiepura”, pilnujący dostępu od strony Wojsławic dość długo, samotnie ostrzeliwał się z erkaemu. W końcu przygwożdżony przez NKWD wycofał się do lasu. NKWD było dobrze wyszkolone i zaprawione w bojach z partyzantami. Precyzyjnie i szybko gasili punkty oporu. Szary zginął w pierwsze fazie ataku. Jego dowódcy oddziałów nie mieli wprawy w dowodzeniu tak licznym wojskiem co wykorzystało NKWD.

Do tej pory historycy zastanawiają się jaka była prawdziwa przyczyna pacyfikacji Huty. Czy rzeczywiście powodem było kwaterowanie „Szarego” z oddziałem czy może negatywny stosunek mieszkańców do nowej władzy i sowietyzacji. Być może była to pacyfikacja „za nic” tak jak w innych wsiach Lubelszczyzny, na przykład w Wąwolnicy, czy Borowie.

Koronawirus: sprawdź czy Twój powiat jest "czerwony".

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3