Otoczenie wieży wraz ze wzgórzem w Stołpiu uznane za zabytek o charakterze sakralno-obronnym

OPRAC.:
Klaudia Szynkaruk
Klaudia Szynkaruk
Stołpie, gm. Chełm, wieża – 2022 r.
Stołpie, gm. Chełm, wieża – 2022 r. Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków
Udostępnij:
W kwietniu do rejestru zabytków województwa lubelskiego, pod numerem A/65, zostało wpisane otoczenie wieży o charakterze sakralno-obronnym wraz ze wzgórzem w Stołpiu (gm. Chełm). Wieża, jak pamiętamy, została uznana za zabytek w 1956 r., a w 1966 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków w Lublinie wydał decyzję o jej wpisie do rejestru. Powodem wpisania do rejestru były rewelacyjne odkrycia poczynione na terenie działki.

W 2015, 2018 i 2021 roku przeprowadzone zostały wykopaliskowe badania archeologiczne dla potrzeb planowanego zagospodarowania terenu wokół wieży w Stołpiu. Jednym z najważniejszych odkryć na terenie nieruchomości stanowiącej otoczenie zabytku, było ujawnienie wyjątkowej w formie, konstrukcji i użytych do budowy materiałów, nieznanej wcześniej budowli, zinterpretowanej jako kapliczka. Budowla jest usytuowana nad obudowanymi źródłami zasilającymi zlewnię wód położoną w granicach działki nr 2 w Stołpiu.

– Podczas badań ustalono, że z gródka otaczającego wieżę prowadził utwardzany trakt pieszy do reprezentacyjnej budowli ze źródłem. Przypuszcza się, że ze źródła korzystano już w XII w. Na podstawie odkrytych zabytków ruchomych należy sądzić, że nieznany budynek ze źródłem funkcjonował głównie w okresie wczesnego średniowiecza – w XIII w., ale również i później, nieprzerwanie aż do XVIII-XIX w., kiedy źródło zostało z nieznanych powodów zasypane – informuje Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków.

Stwierdzono, że na zachód od odkrytej kapliczki znajdują się pozostałości innej nieznanej budowli kamiennej, odkryte w zlewni źródeł w pobliżu przepustu wodnego na południowym brzegu, tj. kamienie ze śladami zaprawy oraz duży detal kamienny z pozostałościami zaprawy wapiennej długości 77 cm i grubości 19-20 cm (nadproże lub próg). W czasie badań odkryto także wiele archeologicznych zabytków ruchomych.

Dokonane odkrycia zmienić mogą dotychczasowe ustalenia naukowe dotyczące wyglądu i czasu powstania zespołu wieżowego w Stołpiu, tj. wieży, gródka i pozostałych elementów zagospodarowania terenu nieruchomości, na której zlokalizowana jest wieża ze wzgórzem i zlewnia wód zasilana źródłami znajdującymi się w granicach działki.

Wieża z gródkiem, unikatowa kapliczka oraz obudowane źródła, powstałe w podobnym okresie tworzyły prawdopodobnie zespół – wyjątkowy w skali Europy w okresie wczesnego średniowiecza i średniowiecza, który ma niezaprzeczalną wartość naukową i historyczną. Wymienione elementy były najprawdopodobniej ściśle ze sobą powiązane funkcjonalnie i współtworzyły unikalną i nierozerwalną całość w ówczesnym krajobrazie kulturowym ziemi chełmskiej.

Decyzja nie jest jeszcze prawomocna, ale o wpis wnioskowała gmina.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!
Materiały promocyjne partnera

Policja z Bydgoszczy poszukuje tego mężczyznę

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie